علت تپش قلب هنگام خواب یکی از دغدغه های رایج افرادی است که در طول شب یا هنگام به خواب رفتن احساس می کنند قلب آن ها سریع تر، شدیدتر یا نامنظم می تپد. این وضعیت ممکن است تنها برای چند ثانیه ادامه داشته باشد یا باعث بیدار شدن فرد از خواب شود و نگرانی زیادی ایجاد کند. اما آیا تپش قلب در خواب همیشه نشانه یک بیماری قلبی است؟ چه عواملی باعث بروز این مشکل می شوند و در چه شرایطی باید به پزشک مراجعه کرد؟ در این مقاله به بررسی مهم ترین علت تپش قلب در خواب، علائم، خطرناک بودن یا طبیعی بودن این وضعیت، بهترین وضعیت خواب برای کاهش تپش قلب و روش های درمان آن خواهیم پرداخت پس با ما همراه باشید.
علت تپش قلب هنگام خواب
تپش قلب همیشه به معنای وجود یک بیماری جدی نیست و می تواند تحت تأثیر عوامل مختلفی از تغییرات طبیعی بدن تا برخی بیماری های زمینه ای ایجاد شود. تشخیص علت اصلی این مشکل اهمیت زیادی دارد، زیرا درمان مناسب به عامل ایجادکننده آن بستگی دارد. در جدول زیر مهمترین دلایل بروز این عارضه آورده شده است.
| علت | توضیحات |
| استرس و اضطراب | اضطراب، تنش های روحی و فشارهای روانی باعث افزایش ترشح هورمون های استرس شده و می توانند هنگام استراحت یا خواب باعث افزایش ضربان قلب شوند. بسیاری از افراد پس از یک روز پرتنش، این حالت را بیشتر تجربه می کنند. |
| مصرف کافئین | نوشیدن قهوه، چای پررنگ، نوشابه های انرژی زا یا شکلات در ساعات پایانی روز می تواند سیستم عصبی را تحریک کرده و باعث تپش قلب در هنگام خواب شود. |
| مصرف برخی داروها | برخی داروهای سرماخوردگی، داروهای آسم، محرک ها یا بعضی مکمل ها ممکن است به عنوان عارضه جانبی موجب افزایش ضربان قلب شوند. |
| آریتمی قلب | اختلال در ریتم طبیعی قلب یکی از مهم ترین علل تپش قلب شبانه است و ممکن است نیاز به بررسی تخصصی توسط متخصص قلب داشته باشد. |
| پرکاری تیروئید | افزایش فعالیت غده تیروئید موجب بالا رفتن متابولیسم بدن و افزایش ضربان قلب حتی در زمان استراحت می شود. |
| کم خونی | کاهش میزان هموگلوبین باعث می شود قلب برای تأمین اکسیژن بدن بیشتر فعالیت کند و فرد هنگام خواب نیز تپش قلب را احساس کند. |
| کم آبی بدن | کاهش مایعات بدن تعادل الکترولیت ها را برهم می زند و می تواند باعث افزایش ضربان قلب شود. |
| مصرف سیگار و الکل | نیکوتین و الکل هر دو می توانند عملکرد طبیعی قلب را تحت تأثیر قرار داده و احتمال تپش قلب شبانه را افزایش دهند. |
| بیماری های قلبی | برخی بیماری های دریچه ای قلب یا عضله قلب ممکن است با تپش قلب در زمان استراحت یا خواب همراه باشند و نیازمند ارزیابی پزشکی هستند. |
| تغییر وضعیت بدن | در برخی افراد، دراز کشیدن به پهلوی چپ یا تغییر ناگهانی وضعیت بدن باعث می شود ضربان قلب بیشتر احساس شود، بدون اینکه لزوماً بیماری خاصی وجود داشته باشد. |
علائم تپش قلب هنگام خواب
تپش قلب در خواب ممکن است با علائم مختلفی همراه باشد که شدت آن ها در افراد متفاوت است. برخی افراد تنها احساس افزایش ضربان قلب دارند، در حالی که برخی دیگر علائم دیگری را نیز تجربه می کنند. شناخت این نشانه ها در ارزیابی بهتر وضعیت توسط پزشک مؤثر می باشد.
- سرگیجه
- تنگی نفس
- تعریق شبانه
- احساس ضعف
- نامنظم شدن ضربان قلب
- احساس ضربان سریع قلب
- احساس کوبش شدید قلب
- درد یا فشار در قفسه سینه
- بیدار شدن ناگهانی از خواب
- احساس لرزش در قفسه سینه
- احساس نبض در گردن یا گلو
- اضطراب یا احساس ترس ناگهانی
آیا تپش قلب در خواب خطرناک است؟
در بسیاری از موارد، تپش قلب هنگام خواب ناشی از عوامل موقتی مانند استرس، مصرف کافئین یا خستگی است و خطر جدی ایجاد نمی کند. با این حال، اگر این مشکل به طور مکرر تکرار شود، با درد قفسه سینه، تنگی نفس، غش، سرگیجه شدید یا نامنظم بودن ضربان قلب همراه باشد، باید هرچه سریع تر توسط دکتر شاه پروری در کرج بررسی شود. برخی اختلالات ریتم قلب یا بیماری های قلبی ممکن است با تپش قلب شبانه خود را نشان دهند.
بیشتر بخوانید: چه زمانی تپش قلب خطرناک است؟
چه زمانی تپش قلب در خواب طبیعی است؟
گاهی اوقات احساس تپش قلب در زمان خواب یا هنگام به خواب رفتن یک واکنش طبیعی بدن محسوب می شود. برای مثال، پس از فعالیت بدنی شدید، مصرف نوشیدنی های کافئین دار، هیجان، استرس یا تغییر وضعیت بدن ممکن است فرد برای مدت کوتاهی افزایش ضربان قلب را احساس کند. اگر این حالت کوتاه مدت باشد، با علائم هشداردهنده همراه نباشد و به صورت مداوم تکرار نشود، معمولاً جای نگرانی وجود ندارد. با این حال، در صورت افزایش دفعات بروز یا شدت علائم، مراجعه به پزشک برای بررسی علت تپش قلب در خواب ضروری است.
بهترین وضعیت خواب برای کاهش تپش قلب
وضعیت قرارگیری بدن هنگام خواب می تواند بر احساس تپش قلب تأثیر بگذارد. انتخاب وضعیت مناسب خواب علاوه بر کاهش فشار بر قلب، کیفیت خواب را نیز بهبود می بخشد. البته بهترین وضعیت خواب بسته به شرایط جسمانی هر فرد ممکن است متفاوت باشد.
| وضعیت خواب | توضیحات |
| خوابیدن به پشت | قرار گرفتن ستون فقرات در وضعیت مناسب باعث کاهش فشار اضافی بر بدن می شود و در بسیاری از افراد احساس تپش قلب را کاهش می دهد. استفاده از بالش مناسب نیز به حفظ وضعیت صحیح بدن کمک می کند. |
| خوابیدن به پهلوی راست | در برخی افراد خوابیدن به پهلوی راست باعث کاهش احساس ضربان قلب نسبت به پهلوی چپ می شود و احساس راحتی بیشتری ایجاد می کند. |
| پرهیز از خوابیدن به پهلوی چپ | بعضی افراد هنگام خوابیدن به پهلوی چپ، ضربان قلب خود را واضح تر احساس می کنند. در صورت ایجاد ناراحتی، تغییر وضعیت خواب می تواند کمک کننده باشد. |
| بالا قرار دادن سر | استفاده از بالش با ارتفاع مناسب و کمی بالاتر قرار گرفتن سر نسبت به بدن می تواند در برخی افراد باعث کاهش احساس تپش قلب و بهبود تنفس شود. |
| حفظ وضعیت راحت بدن | خوابیدن در وضعیتی که فشار اضافی بر قفسه سینه یا شکم وارد نکند، به آرامش بیشتر بدن و کاهش تحریک سیستم قلبی کمک می کند. |
بیشتر بخوانید: علت تپش قلب بعد از غذا
درمان تپش قلب هنگام خواب
درمان تپش قلب هنگام خواب به علت ایجادکننده آن بستگی دارد. پس از تشخیص علت اصلی، پزشک مناسب ترین روش درمان را انتخاب می کند. در بسیاری از افراد، اصلاح سبک زندگی و کنترل عوامل محرک باعث کاهش قابل توجه علائم می شود، اما در برخی موارد درمان دارویی یا اقدامات تخصصی ضروری خواهد بود.
- ترک سیگار
- درمان کم خونی
- اصلاح رژیم غذایی
- تنظیم برنامه خواب
- کاهش مصرف کافئین
- پرهیز از مصرف الکل
- درمان اختلالات تیروئید
- درمان بیماری زمینه ای
- کنترل استرس و اضطراب
- مصرف کافی آب در طول روز
- انجام ابلیشن قلب در موارد خاص
- تنظیم یا تغییر داروهای مصرفی با نظر پزشک
- مصرف داروهای ضدآریتمی در صورت تجویز پزشک
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، علت تپش قلب هنگام خواب از عوامل ساده ای مانند استرس، مصرف کافئین و کم آبی بدن تا بیماری های قلبی یا اختلالات هورمونی متغیر می باشد. اگر این مشکل به صورت گاه به گاه و بدون علائم هشداردهنده ایجاد شود، معمولا جای نگرانی ندارد اما تکرار مداوم یا همراه بودن آن با علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس یا غش نیازمند بررسی پزشکی است. تشخیص دقیق علت، اصلاح سبک زندگی و درمان به موقع می تواند در کنترل این عارضه و حفظ سلامت قلب نقش مهمی داشته باشد.
