فشار خون بالا یکی از شایع ترین بیماری های مزمن در جهان است که بسیاری از افراد بدون اطلاع از ابتلا به آن زندگی می کنند. این بیماری زمانی ایجاد می شود که فشار وارد شده به دیواره رگ ها بیش از حد طبیعی باشد و در طولانی مدت به قلب، مغز، کلیه و سایر اندام های حیاتی آسیب برساند. افزایش فشار خون معمولا به آرامی پیشرفت می کند و در بسیاری از موارد تا زمان بروز عوارض جدی، علامت مشخصی ندارد. در ادامه به بررسی کامل این بیماری و راه های کنترل آن پرداخته می شود پس با ما همراه باشید.
فشار خون بالا چیست؟
فشار خون بالا یا Hypertension وضعیتی است که در آن فشار جریان خون در رگ ها بیشتر از حد طبیعی می شود. در این شرایط، قلب برای پمپاژ خون باید با قدرت بیشتری فعالیت کند و همین مسئله به مرور زمان باعث آسیب به عروق و اندام های حیاتی بدن خواهد شد.
این بیماری یکی از مهمترین عوامل خطر برای سکته مغزی، بیماری قلبی و نارسایی کلیه محسوب می شود. فشارخون بالا ممکن است سال ها بدون علائم باقی بماند و به همین دلیل از آن به عنوان قاتل خاموش یاد می شود.
علائم فشار خون بالا
فشار خون بالا در بسیاری از افراد بدون علائم بوده اما در برخی موارد با نشانه هایی همراه می شود که نباید نادیده گرفته شوند. شدت علائم معمولا به میزان افزایش فشار خون و شرایط جسمانی فرد بستگی دارد. بنابراین شناخت این نشانه ها به تشخیص سریع تر بیماری و جلوگیری از عوارض جدی کمک می کند.
- سردرد
- سرگیجه
- تاری دید
- تپش قلب
- خستگی
- تنگی نفس
- اضطراب
- تعریق زیاد
- حالت تهوع
- وزوز گوش
- اختلال خواب
- درد قفسه سینه
- خونریزی بینی
- احساس فشار در سر
علت فشار خون بالا
فشار خون بالا به دلایل مختلفی ایجاد می شود و در بسیاری از موارد ترکیبی از عوامل ژنتیکی و سبک زندگی در بروز آن نقش دارند. برخی افراد به دلیل بیماری های زمینه ای دچار افزایش فشار خون می شوند و برخی دیگر به علت عادات نادرست روزمره در معرض این مشکل قرار می گیرند.
شناسایی علت های اصلی این بیماری اهمیت زیادی در انتخاب روش درمان و پیشگیری از پیشرفت آن دارد.
| علت فشار خون بالا | توضیحات |
| مصرف زیاد نمک | مصرف بالای سدیم باعث افزایش حجم خون و بالا رفتن فشار وارد شده به رگ ها می شود. |
| چاقی و اضافه وزن | اضافه وزن فعالیت قلب را افزایش داده و فشار بیشتری به عروق وارد می کند. |
| استرس و اضطراب | استرس طولانی مدت باعث افزایش مداوم فشار خون می شود. |
| کم تحرکی | نداشتن فعالیت بدنی منظم خطر ابتلا به بیماری های قلبی و فشار خون را افزایش می دهد. |
| سابقه خانوادگی | عوامل ژنتیکی در بروز فشار خون بالا نقش مهمی دارند. |
| مصرف سیگار و الکل | این مواد به دیواره رگ ها آسیب زده و فشار خون را افزایش می دهند. |
| بیماری های کلیوی | اختلال عملکرد کلیه می تواند تعادل فشار خون را بر هم بزند. |
| افزایش سن | با بالا رفتن سن، انعطاف پذیری رگ ها کاهش پیدا می کند. |
فشار خون بالا از چند است؟
بهتر است بدانید فشار خون با دو عدد سیستول و دیاستول اندازه گیری می شود. عدد اول نشان دهنده فشار وارد شده به رگ ها هنگام ضربان قلب و عدد دوم مربوط به فشار بین ضربان ها است. شناخت محدوده طبیعی و غیرطبیعی فشار خون اهمیت زیادی در تشخیص به موقع بیماری دارد.
| وضعیت فشار خون | میزان فشار خون |
| طبیعی | کمتر از 120/80 |
| افزایش یافته | 120 تا 129 / کمتر از 80 |
| فشار خون بالا مرحله 1 | 130 تا 139 / 80 تا 89 |
| فشار خون بالا مرحله 2 | 140 یا بیشتر / 90 یا بیشتر |
| بحران فشار خون | بالاتر از 180/120 |
عوارض فشار خون بالا
فشارخون بالا در صورت عدم کنترل به بخش های مختلف بدن آسیب جدی وارد می کند. بسیاری از این عوارض به تدریج ایجاد می شوند و ممکن است تا مراحل پیشرفته بدون علامت باشند. کنترل منظم فشار خون نقش مهمی در پیشگیری از این مشکلات دارد.
- آنوریسم
- سکته قلبی
- آسیب کلیه
- سکته مغزی
- نارسایی قلبی
- کاهش بینایی
- تنگ شدن عروق
- اختلال حافظه
- نارسایی کلیوی
- مشکلات جنسی
- آسیب شبکیه چشم
- بیماری عروق محیطی
بیشتر بخوانید: کنترل فشارخون
آیا فشار خون بالا خطرناک است؟
فشار خون بالا یکی از خطرناک ترین بیماری های مزمن محسوب می شود زیرا در صورت عدم درمان آسیب های جبران ناپذیری به بدن وارد می کند. این بیماری به مرور زمان باعث تخریب دیواره عروق و افزایش فشار بر قلب می شود و احتمال سکته قلبی و مغزی را بالا می برد.
بسیاری از بیماران تا زمان بروز عوارض شدید از ابتلا به این مشکل آگاه نیستند. به همین دلیل اندازه گیری منظم فشار خون و مراجعه به پزشک اهمیت بسیار زیادی دارد. اگر فشار خون به درستی کنترل نشود، خطر نارسایی کلیه، مشکلات بینایی و بیماری های قلبی افزایش پیدا می کند.
بهترین روش اندازه گیری فشار خون
اندازه گیری صحیح فشار خون نقش مهمی در تشخیص دقیق بیماری دارد. رعایت چند نکته ساده باعث ثبت عدد واقعی فشار خون شود.
- ثبت منظم نتایج فشار خون
- قرار گرفتن بازو در سطح قلب
- نشستن در وضعیت صحیح و آرام
- استفاده از دستگاه معتبر و استاندارد
- اندازه گیری فشار خون در ساعت مشخص
- تکرار اندازه گیری برای اطمینان از نتیجه
- استراحت حداقل 5 دقیقه قبل از اندازه گیری
- عدم مصرف قهوه و سیگار قبل از اندازه گیری
فشار خون طبیعی چقدر است؟
فشار خون طبیعی نشان دهنده عملکرد مناسب قلب و عروق است و حفظ آن نقش مهمی در سلامت عمومی بدن دارد. بالا یا پایین بودن بیش از حد فشار خون نشانه وجود مشکل در سیستم قلب و عروق می باشد. اندازه گیری منظم فشار خون بهترین راه برای اطمینان از طبیعی بودن آن است.
- فشار خون طبیعی: کمتر از 120/80
- فشار خون قابل قبول: کمتر از 130/85
- فشار خون مرزی: 130 تا 139 / 85 تا 89
- فشار خون بالا: 140/90 یا بیشتر
- بحران فشار خون: بالاتر از 180/120
تشخیص فشار خون بالا
تشخیص فشار خون بالا باید توسط بهترین متخصص قلب و عروق در کرج انجام می شود تا علت بیماری و میزان خطر آن به طور دقیق مشخص گردد. پزشک با بررسی سابقه پزشکی، سبک زندگی و انجام آزمایش های لازم بهترین روش درمان را انتخاب می کند. بهتر است بدانید تشخیص زودهنگام نقش مهمی در پیشگیری از عوارض قلبی و عروقی دارد. روشهای تشخیص فشار خون بالا عبارتند از:
- نوار قلب
- معاینه فیزیکی
- آزمایش خون
- آزمایش ادرار
- اکوکاردیوگرافی
- هولتر فشار خون
- تست عملکرد کلیه
- بررسی چربی خون
- اندازه گیری فشار خون
- بررسی سابقه خانوادگی
درمان فشار خون بالا
درمان فشار خون بالا شامل تغییر سبک زندگی و در برخی موارد مصرف دارو است. هدف اصلی درمان، کاهش فشار وارد شده به رگ ها و جلوگیری از آسیب به اندام های حیاتی بدن است. رعایت توصیه های پزشکی و پیگیری منظم وضعیت فشار خون تاثیر زیادی در موفقیت درمان دارد. روشهای درمان فشارخون بالا به شرح زیر است:
- خواب کافی
- کاهش وزن
- ورزش منظم
- ترک سیگار
- کنترل دیابت
- کاهش استرس
- رژیم غذایی سالم
- کنترل چربی خون
- کاهش مصرف نمک
- محدود کردن مصرف الکل
- مصرف داروهای فشار خون
بیشتر بخوانید: بهترین رژیم غذایی برای فشار خون بالا
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیه می گیریم، فشار خون بالا یکی از بیماری های شایع اما خطرناک است که در صورت عدم کنترل عوارض جدی برای قلب، مغز، کلیه و سایر اندام های بدن ایجاد می کند. بسیاری از افراد تا مدت ها از ابتلا به این بیماری اطلاعی ندارند، به همین دلیل اندازه گیری منظم فشار خون اهمیت زیادی دارد. شناخت علائم، علت ها و عوامل خطر به پیشگیری و تشخیص زودهنگام توسط دکتر بهاره شاه پروری کمک می کند. همچنین رعایت رژیم غذایی سالم، فعالیت بدنی و مصرف منظم داروها نقش مهمی در کنترل این بیماری دارند.
